Rossa

 

Rossa to jedna z polskich nekropoli narodowych – oprócz warszawskich Powązek, cmentarza Rakowickiego w Krakowie oraz Łyczakowa we Lwowie. Cmentarz na Rossie został założony w roku 1769, a oficjalnie zalegalizowany przez magistrat w 1801 roku. W roku 1967 został zamknięty.

Istnieje Stara i Nowa Rossa, a także Cmentarz Wojskowy. W części nowej znajduje się mały cmentarzyk wojskowy, gdzie w mogile matki, Marii z Billewiczów, u jej stóp, pochowane jest serce marszałka Józefa Piłsudskiego. Grobowiec z czarnego granitu umieszczono między grobami żołnierzy, którzy zginęli w latach 1919-1920, broniąc wolności. Na cmentarzu tym znajdują się także groby wielu innych znanych i zasłużonych ludzi. Pochowano tutaj pierwszą żonę Marszałka-Marię, jego brata Adama, Kazimierza Wilczyńskiego- autor albumu o Wilnie, Michała Romera, Władysława Syrokomlę, rodzinę Ruszczyców, Franciszka Smuglewicza, Joachima Lelewela, Juliusza Kłosa, Euzebiusza Słowackiego, Augusta Bema, Bolesława Bałzukiewicza, Onufrego Pietraszkiewicza i wielu innych.

Zbiórkę na renowację zabytkowych nagrobków tego cmentarza zapoczątkował ks. Eda Jaworski, proboszcz parafii pw. Św. Kazimierza w Gułtowach, ówczesny felietonista Gazety Poznańskiej. Ujął go ogrom zniszczeń, jakiego dokonał na tym wyjątkowym cmentarzu czas i postanowił pomóc. Akcję podchwyciły poznańskie media i 1 listopada udało się zebrać sporą grupę kwestujących, w tym polityków, dziennikarzy, ludzi kultury i świata sportu. Tak jest zresztą, co roku.

Akcję koordynuje Społeczny Komitet Poznaniacy Rossie, powoływany każdorazowo przed zbiórką. W skład Komitetu wchodzili do tej pory przedstawiciele mediów, Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej oraz oczywiście sam ksiądz Eda.

Od roku 2013 do działania włączyło się także nasze Stowarzyszenie, któremu ksiądz zaproponował wzięcie organizacji zbiórki publicznej. Akcja taka wiąże się, bowiem z koniecznością załatwiania różnych spraw administracyjnych, do których stowarzyszenie posiadające formę prawną nadaje się najlepiej. Ksiądz nie chciał także, aby zbiórka na Rossę kojarzyła się także tylko z jego osobą. W demokratycznym głosowaniu większość członków opowiedziała się za naszym udziałem w Zbiórce na Wileńską Rossę. Przewodniczącym Komitetu w roku 2013 został Prezes Stowarzyszenia Michał Łukomski. W roku 2014 przewodniczenie Komitetu objęła Monika Straszewska, Sekretarz Stowarzyszenia.

Pierwsza akcja w 2000 roku przyniosła blisko 18 800 złotych, druga – 25 500, trzecia 30 600 złotych. Do tej pory udało się zebrać kwotę około 500 000 złotych i wyremontować kilkanaście nagrobków i kaplic. Wśród odnowionych obiektów są:

  • Kaplica Mączyńskich
  • Kaplica Malinowskich
  • Kaplica Gimbuttów
  • Kaplica Braci Bonifratrów
  • Kaplica Strumiłło
  • Grobowiec Antoniego Marcinkowskiego
  • Pomnik Rodziny Hermanowiczów
  • Kaplica Rodziny Burzyńskich
  • Grobowiec Rodziny Rudnickich I Strzemińskich
  • Kaplica Rodziny Bartoszewiczów
  • Uporządkowanie Kwatery Kondratowiczów
  • Kaplica Felicjana Nowodniczańskiego

Do roku 2011 część składki była przeznaczona na odnowę nagrobków na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan. Tutaj udało się odrestaurować następujące groby:

  • Pomnik Romana Brandstaettera
  • Pomnik Raula Koczalskiego
  • Pomnik Bolesława Krysiewicza
  • Kwatera Jana Żupańskiego
  • Pomnik Władysława Marcinkowskiego
  • Grobowiec Antoniego Marcinkowskiego
  • Pomnik Jakuba Michałowskiego i Adeli Z Laszczykowskich Morzyckiej

W roku 2014 zebrano kwotę około 33 000zł. Przeznaczona ona została na remont nagrobka Michała Burhardta, wileńskiego lekarza, który wsławił się m. in. tym, że leczył ludzi za darmo. Na jego grobie znajduje się figura Jezusa klęczącego w Ogrójcu. Rezultat był olśniewający i to dosłownie, bo po renowacji nagrobek ten był najjaśniejszym grobem na Rossie, co można widać na zdjęciach.

W roku 2015 zbierano na renowację grobu Edwarda Lewałd-Jezierskiego pochowanego na Rossie w roku 1902 oraz uporządkowanie okolicznych nagrobków. Zebrano kwotę ponad 32 500 zł. Renowację ukończono w grudniu 2016 roku.

W trakcie 17 zbiórki na wileńską Rossę  jaka odbyła się w dniu 1 listopada 2016, zebrano kwotę 28653 złotych i to mimo niesprzedających warunków pogodowych czyli deszczu, który od rana groził, groził i po godzinie 14 w końcu zamienił się w ulewę. Kwestujący jednak dzielnie wytrwali do końca czyli do godziny 16. Zbierano na odnowienie nagrobka Józefa Antonowicza oraz odświeżenie malatury kaplicy rodziny Mączyńskich, która po 16 latach straciła swój biały kolor, ale samej konstrukcji nic nie zagraża. Wśród zbierających byli m .in.  Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marek Woźniak, Starosta Powiatu Poznańskiego Jan Grabkowski, były i obecny prezydent Poznania Ryszard Grobelny oraz Jacek Jaśkowiak, przewodniczący Rady Miasta Poznania Grzegorz Ganowicz, radny Szymon Sękowski vel Sęk z całą rodziną, poseł Bożena Szydłowska, poseł Jacek Tomczak, profesor Ewa Wycichowska, Jan Zieliński, Bartosz Bosacki, Arkady Fiedler, Michał Stuligrosz, Waldy Dzikowski, Włodzimierz Łęcki, Tadeusz Dziuba, a także dziennikarze poznańskich mediów, członkowie i miłośnicy Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej i oraz naszego Stowarzyszenia.

Następna zbiórka: jak co roku 1 listopada 2017. Już teraz zapraszamy!